Nieuwbrief 2007/2

 

 

 

1. Bio bedreigd : de EEG Commissie flatert.

Het nieuwe project voor de bio certificatie en controle zet heel het huidige systeem op de helling.

De bio landbouw steigert en terecht. De huidige strenge reglementering voor het gebruik van pesticiden en GGO ’s wordt op losse schroeven gezet!

Wat is er aan de hand?

De EEG reglementen voor bio wijnbouw waren reeds lang voorbijgestreefd. Immers, die legt alleen

strikte regels op voor de landbouw en niet voor de verdere vinificatie van de wijn. Daarom staat ook op alle flessen "Vins issus de l’Agriculure biologique" en niet tout court "Biowijn of Biologische wijn"

Daarom wordt ook in de pers dikwijls gezegd dat "biowijn" in feite niet bestaat. Dit is slechts gedeeltelijk waar. De diverse privé organisaties die de lastenboeken opstellen gaan veel verder o.a. "Nature et Progrès" en "Demeter" leggen de lat veel hoger.

Biowijnen die door dergelijke organismen gecontroleerd worden zijn bio tot in het glas.

Daarom wordt door de bio wijnbouwers reeds jaren bij de EEG geijverd om de regels te verstrengen.

Welnu, het tegendeel wordt nu opgelegd door de nieuwe reglementering die in de pijplijn zit van de EEG commissie!

Om te beginnen : het nieuwe reglement verbiedt elke ander lastenboek dat niet strookt met het nieuwe Charter zoals dit van o.a. Nature et Progrès dat zoals gezegd veel strenger is. Alle privé charters worden gewoon verboden. Dit onder het mom van de zogenaamde. heilige concurrentie die alleen zaligmakend wordt verklaard voor de consument.

Overigens vragen wij ons af hoe die regelgeving compatibel is met bv. het merk Demeter dat wereldwijd dezelfde regels voorschrijft voor de biodynamische land- en wijnbouw.

Bovendien wordt hiermee elk verder initiatief in de kiem gesmoord.

Overigens, zoals het de gewoonte is bij de EEG mastodont, werd geen enkele betrokken partij geconsulteerd.

Ø1 De lobbyisten van de groot industrie hebben weer hun slag thuisgehaald! Bedoeling is uiteraard alle bio initiatieven bij voorbaat in de grond te boren.

Op zichzelf is dit gewoon onthutsend. Net nu de bio gedachte en de zorg voor het milieu zowat in heel Europa in de lift zit, gooit de EEG Commissie de elementaire principes in de prullenmand.

 

 

 

 

 

 

 

Het project voor nieuwe reglementering van de EEG en de motivatie

Dit nieuw reglement van de Europese commissie is gepland voor 2009.

Hoe kan dit verantwoord worden? Ongetwijfeld speelt de drukking van de "Wereldwijde Organisatie voor de handel in GGO’s (Genetisch Gemanipuleerde Organismen) een grote rol.

Ook de impasse waarin de intensieve landbouw momenteel verkeert en de noodzaak om het grootkapitaal toe te laten te investeren in de industriële landbouw steekt hier de kop op.

Ook de bio moet geïndustrialiseerd worden volgens deze groepen. Dat kan alleen indien pesticiden en GGO ’s toegelaten worden.

Ondanks de protesten van talloze producenten en consumenten heeft de "Commissie" eind december 2006 onder hoge druk op de Ministers van Landbouw van de lidstaten deze wijzigingen goedgekeurd. Op te merken dat vele landen – waaronder België - fors geprotesteerd hebben.

Wat staat er op het spel?

De basis zelf van de bio-landbouw wordt aangetast !

- het gebruik van chemisch samengestelde substanties wordt niet meer expliciet verboden

- de pollutie door GGO’s wordt toegelaten tot een plafond van 0,9 % (9 gram per kg) of evenveel als in

de conventionele teelt

- het gebruik van bio lastenboeken, nationaal of privé, die striktere regels toepassen , ook al zijn ze

perfect aangepast aan regionale verschillen, wordt verboden.

Waarom riposteren?

Bedoeling is natuurlijk de bio-hype in de grond te boren en terug vrij spel te geven aan de prerogatieven van de conventionele teelt zonder normen.

De bio-producten beantwoorden heden aan een groeiende vraag van de verbruikers naar behoud van het natuurlijk leefmilieu op onze aarde en naar echte kwaliteit.

Het totaal verbod van het gebruik van chemische phytopharmaceutische producten en van GGO’s is één van de basisregels van de bio-teelt.

Principieel is hierbij het respect voor elke vorm van leven en van de noodzakelijke elementen die in elk stadium bevorderlijk zijn voor de ontwikkeling van de planten.

Wie dit niet respecteert neemt een loopje met die grondprincipes.

Het reglement van 1991 (20092/91) aangevuld in 1999 (1804/99) bevatte een perfecte synthese van voornoemde principes.

De Europese Commissie ontzegt aan de Europese burgers het recht op vrije keuze!

Welk recht heeft Europa om aan de biologische cultuur haar specificiteit te ontnemen?

Die besluiten worden genomen zonder enige raadpleging of inspraak van de bio sector. Ook de wensen van de bewuste consument worden hier verkracht. Die wordt gewoon voor schut gezet.

Dit is een ware ontwrichting van elke vorm van democratie, een beroving van een praktijk die jarenlang met veel geduld en ondanks veel tegenkanting opgebouwd werd door Europese burgers, producenten en verbruikers.

Een dergelijke nauwelijks verdoken geniepige verkrachting van elementaire principes is gewoon ongehoord en uitermate laakbaar.

De Commissie neemt hier bovendien een loopje met de al talloze maal bewezen giftigheid en vernietiging van de natuur door pesticiden en chemische meststoffen. Ook over de GGO’s bestaan nog altijd huizenhoge twijfels.

Besluit

Aan alle bewuste burgers en verbruikersorganisaties wordt een appel gericht om die verkrachting een halt toe te roepen. "Nature et Progrès" heeft op 27 maart 2007 een petitie overhandigd aan de Europese Commissie.

Deze organisatie is trouwens zinnens alle wettelijke middelen uit te putten om dit besluit ongedaan te maken tot en met, indien nodig , indiening van een klacht bij het Europees Gerechtshof.

Het is duidelijk dat hierover het laatste woord nog niet gezegd is. Persoonlijk zijn we ervan overtuigd dat een dergelijke ongehoorde aanslag op de bioteelt er nooit kan komen.

Hiermee zet men immers de wereld op zijn kop.

Houdt de EEG commissie toch voet bij stuk, dan is het nog altijd aan elk EEG land om dit al dan niet te ratificeren en dit zien we nog niet zomaar gebeuren.

 

n

2. Wijn vecht tegen tandbederf

Volgens een Italiaanse laboratoriumstudie zijn zowel rode als witte wijn effectief tegen tandbederf, zelfs indien de alcohol wordt verwijderd. Wetenschappers van de Universiteit van Pavia marineerden bacteriën die tandbederf en keelinfecties veroorzaakten in wijn waaruit de ethanol was verwijderd. Zowel witte als rode wijn doodden de Streptococcus mutans en S. Pyogens bacteriën. Mogelijk werkt rode wijn effectiever tegen de bacteriën, maar helemaal zeker zijn de onderzoekers daar niet van. De onderzoekers isoleerden ook de zuren in de wijn en herhaalden de test met hetzelfde effect. De geïsoleerde zuren bestreden de bacteriën nog effectiever.

Bron : Journal of Agricultural and Food Chemistry, 19 juni 2007.

3. Franse AOC klassering heeft zijn geloofwaardigheid verloren

Uit een enquête gepubliceerd door UFC-Que choisir blijkt duidelijk dat de AOC toekenning (Appélation d’Origine Controlée) geen enkele garantie meer biedt voor de kwaliteit of "terroir" oorsprong van de Franse wijnen. Dit geldt voor minstens 1/3-de van de huidige AOC wijnen.

De oorzaken zijn legio: overproductie door te hoge opbrengstvolumes (rendement per Ha.).

Niet minder dan 98% van de wijnen ontvangt probleemloos het AOC label wat wijst op een lakse, zelfs onbestaande controle.

 

Bron : www.vitisphere.com

Onze commentaar:

Dit is een liedje dat we reeds vele jaren horen. In vroegere "Nieuwsbrieven" hebben we dit al aangehaald.

Er is echter nog een krasser verhaal. De bio-wijnboeren worden stuk voor stuk wel gecontroleerd voor de AOC toekenning. Dat horen wij zeer regelmatig .Dikwijls gaat dit gepaard met oeverloze discussies want wat blijkt?

De AOC controleurs (die eigenlijk gewoon samengesteld zijn uit enkele conventionele wijnboeren aangevuld met één officiële INAO vertegenwoordiger) hebben een zeer eigenaardige opvatting over "terroir" Immers, de huidige neiging om goed in de markt liggende wijnen te maken (lees soepel, fruitig, zacht, ongecompliceerd) zijn het huidige axioma. Hoe die zogenaamde kwaliteit tot stand komt kan hun worst wezen. Het begrip "terroir" (= eigenheid aan de regio) is eigenlijk onbestaande.

Regelmatig worden bio wijnen afgekeurd voor de AOC appelatie omdat ze inderdaad nog het echte onvervalste "’terroir" weerspiegelen. Die worden dan gedeclasseerd tot tafelwijnen.

Wij maakten dit onlangs nog mee met een biodynamische wijn uit de Loire die wijzelf beter vonden dan voorheen en overigens achteraf bij blind wijnproeven door toonaangevende wijntijdschriften overladen werd met gunstige recensies.

Honi soit qui mal y pense.

 

4. Kwaliteitssymbolen: vaak onnuttig, inefficiënt en bedrieglijk

De consument vindt moeilijk zijn weg in de streekproducten, boerderijproducten, producten met beschermde oorsprong benaming "BOB" en andere symbolen van "gedifferentieerde kwaliteit".

Met reden! Met uitzondering van het biolabel, dat een objectieve en gecontroleerde garantie biedt, garanderen de meerderheid van de kwaliteitssymbolen slechts gedeeltelijk bepaalde voordelen die ze plegen te hebben. Gevolg: het geheel van kwaliteitssymbolen verliest aan geloofwaardigheid. Het OIVO doet enkele concrete voorstellen om die verwarring uit de wereld te helpen.

Draagvlak van de studie

Het OIVO heeft 795 consumenten ondervraagd om hun kennis en waardering van de volgende te evalueren:

· Producten waarvoor geen reglementering bestaat: streekproducten, Waalse producten en boerderijproducten.

· Labels gebaseerd op de Europese wetgeving: beschermde oorsprong benaming (BOB, bijv. De kaas van Herve), beschermde geografische indicatie (BGI, bijvoorbeeld Ardense Ham) en gewaarborgde traditionele specialiteit (GTS, bijv. De talrijke bieren type Geuze of Kriekenlambiek).

· Het biolabel (Europese wetgeving).

· Het product van gedifferentieerde kwaliteit onder de merkaanduiding Eqwalis (waarvan het lastenkohier werd goedgekeurd door de Waalse regering)

· De producten afkomstig van de eerlijke handel = Fairtrade (geen harmonisatie in de lastenkohieren die zeer uiteenlopend zijn, dikwijls zelfs onbestaande) Er zijn uiterst weinig "Fairtrade" producten die ook bio zijn.

Onderscheid moeilijk te zien voor de consumenten

Op enkele zeldzame uitzonderingen na blijft het voordeelaspect van de bestudeerde benamingen wazig voor de consumenten. Het is moeilijk voor hen om de specificiteit van het aanbod met deze kwaliteitssymbolen te zien. Dat komt mede doordat er zoveel kwaliteitssymbolen zijn en ze vaak door de streek of producent zelf afgekondigd zijn.

Met uitzondering van de biologische producten, die 70% van de consumenten kennen, genieten de kwaliteitsbenamingen niet veel bekendheid. De consumenten geven blijk van een verwarde en onsamenhangende kennis van die kwaliteitssymbolen.

Het ontbreken van wetgeving en het teruggrijpen naar niet-gecertificeerde en niet-gecontroleerde benamingen voor wat betreft de streekproducten, boerderijproducten of Waalse producten, de slechte kennis van de Europese symbolen en de aard van de daarmee geassocieerde controles, het gebruik van weinig herkenbare logo’s (zoals in het geval van de Europese logo’s), de massa symbolen (bijv. in verband met de eerlijke handel) zijn immers allemaal elementen die verwarring scheppen onder de consumenten en elk enigszins geloofwaardig houvast tenietdoen.

Aanbevelingen

Een strenge en gecontroleerde reglementering is noodzakelijk om een product van betere kwaliteit te kunnen garanderen. Daarom zou het beter zijn om de benamingen en hun gebruik te reglementeren en dit door een organisme dat onafhankelijk staat tegenover de producent zodat een gewaarborgde meerwaarde vast staat.

Uiteraard moet dit gevolgd worden door geregelde controles.

Bron: www.oivo.be

5. Sulfiet in wijn

Sinds 1 januari 2006, moet op alle wijnflessen verplicht op de etiketten van wijn die meer dan 20 mg/liter bevat, de melding "bevat sulfiet " "  contient des sulfites" of " contains sulfits", geplaatst worden.

Vrij regelmatig ontvangen wij sindsdien vragen hierover. De opvatting bestond inderdaad bij nogal wat mensen dat bio wijnen nooit sulfiet bevatten.

Laat ons hierover eens klaarheid brengen.

Sulfiet is een natuurlijke stof die vrij voorkomt in de natuur. Denk maar aan de lavamassa die onder onze voeten, diep in de aarde zit en die soms bij vulkaanuitbarstingen vrijkomt. Dan neemt men een doordringende geur van sulfiet (zwavel) waar.

In quasi alle voedingsmiddelen en dranken zit van nature sulfiet (SO2 ) Die wordt bij het maken van wijn in kleine hoeveelheden ook extra toegevoegd. Dit is zo al millennia het geval! De reden is zeer eenvoudig :

-5 Sulfiet is een sterk anti-oxydant. Vooral in witte en rosé wijn moet die in wat grotere hoeveelheden toegevoegd worden dan in rode wijn.. Die laatste bevat immers natuurlijke anti-oxydanten, vooral tannine. Het oxydatie-proces zorgt er o.a. voor dat witte wijn snel bruin en ondrinkbaar wordt.

-6 Bovendien vernietigt sulfiet de schadelijke bacteriën, vooral de azijnzuurbacterie die wijn omvormt in azijn.

Sulfiet kan op diverse manieren toegevoegd worden in wijn nl. direct onder gasvorm of opgelost in water ofwel indirect door het verbranden van een lont doordrenkt met sulfiet in de kuip of het vat.

Technisch spreekt men meestal over  vrij sulfiet- en totaal sulfietgehalte. De vrije sulfiet is de vluchtige en bij de totale is ook de gebonden sulfiet bijgeteld (o.a. gebonden aan de aanwezige suikers in de wijn).

Daarom bevat zoete wijn ook altijd meer sulfiet. Dit is noodzakelijk om verdere gisting op fles (omzetting van de suikers in alcohol en koolzuur) te beletten. Anekdotisch kunnen we er even bijzeggen dat wij al enkele malen meegemaakt hebben dat flessen zoete wijn terug begonnen te gisten en de stoppen eraf vlogen, een gevolg van het feit dat de biowijnboer veel te weinig sulfiet had gebruik (hierover verder meer)

 

 

Hoe schadelijk is sulfiet voor de mens?

Hoe men het ook draait of keert, sulfiet is schadelijk voor de lever, evengoed als alcohol zelf indien in te grote hoeveelheden geconsumeerd. Een overdreven sulfietgehalte is overigens de oorzaak van barstende hoofdpijn. Sommige mensen zijn hiervoor meer dan andere gevoelig.

Belangrijk is dus de hoeveelheid sulfiet te beperken. Gezien wij immers al sulfiet opnemen langs de meeste voedingsmiddelen komt het erop aan de extra’s te vermijden.

Het goede nieuws is dat in de bioteelt deze hoeveelheid strikt en sterk beperkt is door de lastenboeken.

In de conventionele (niet bio teelt) daarentegen wordt heel dikwijls de maximumnorm gehanteerd.

MAXIMA EN VOORWAARDEN VOOR BEPAALDE OENOLOGISCHE PROCÉDÉS

(Verordening (EG) Nr. 1493/1999)

Zwaveldioxidegehalte

1. Het totale zwaveldioxidegehalte van wijn, andere dan mousserende wijn en likeurwijn,

wanneer deze voor rechtstreekse menselijke consumptie op de markt wordt gebracht, mag

niet meer bedragen dan:

a) 160 milligram per liter voor rode wijn, en

b) 210 milligram per liter voor witte wijn en roséwijn.

2. In afwijking van punt 1, onder a) en b), wordt het maximumgehalte aan zwaveldioxide, voor

wijnen met een gehalte aan suikerresiduen, uitgedrukt in invertsuiker, van ten minste 5 gram

per liter (zoete wijnen), verhoogd tot:

a) 210 milligram per liter voor rode wijn en 260 milligram per liter voor witte wijn en roséwijn;

b) 300 milligram per liter voor: o.a. wijn die overeenkomstig de communautaire bepalingen recht heeft op de vermelding „Spatlese" (Duitsland)

Om het verschil in de bioteelt te illustreren geven we één voorbeeld. In het lastenboek van « Nature et Progrès » en van het controleorganisme « FNIVAB" wordt volgende als maximumnorm opgelegd voor witte droge wijn: 80 mg/lit.

Over het algemeen wordt de norm van 1/2 à 1/3-e van de EEG normen gehanteerd in de bioteelt.

Het gevolg is dat bij het drinken van biowijn quasi nooit enig ongemak zoals hoofdpijn of misselijkheid zal optreden.

Het spreekt vanzelf dat om het mogelijk te maken dergelijk lage gehaltes te kunnen toepassen een maximale hygiëne en zorg bij de vinificatie sine qua non is.

 

 

 

 

 

Is het mogelijk wijn te maken zonder sulfiet?

Het antwoord is JA.

Echter, dit is zeer delicaat. Wij hebben al veel wijnen geproefd die zonder gemaakt zijn. Onze ervaring is de volgende:

1. Deze wijnen smaken totaal anders dan de normale wijnen. Wij hebben bv. een normale Pinot Blanc en één zonder sulfiet (van Pierre Frick, Elzas) in ons assortiment. Die barst van het fruit. Men proeft als het ware de druif in die wijn. Dat is een zeer speciale ervaring en echt zeer lekker. Spijtig genoeg kunnen we niet hetzelfde zeggen van vele andere sulfietvrije wijnen die we geproefd hebben. Die zijn zo atypisch dat ze echt niet door de beugel konden.

2. Deze wijnen zijn moeilijk houdbaar. De kans op snelle oxydatie is zeer groot. Wij kregen onlangs 5 sulfietvrije wijnen binnen om te proeven en ze waren al aan het oxyderen, komende recht van de wijnboer! Wij hebben die dan ook niet besteld, hoe graag we er ook zouden toevoegen aan ons assortiment.

3. Nog een delicaat element is dat deze wijnen slecht tegen transport kunnen en dat men ze moet bewaren bij temperaturen die niet boven de 14°C gaan.

4. Die sulfietvrije wijnen zij eerder aan de dure kant, een gevolg van het grote risico dat ook de wijnboer loopt.

 

Tot besluit

Hoera voor de wijnboeren die er in slagen een lekkere sulfietvrije wijn te maken maar het blijft uitzonderlijk. Enkele maanden geleden was er een "Salon van de Natuurlijke wijnen" in Gent, een proeverij met een aantal wijnboeren die "Natuurlijke wijnen" maken (die zijn hoegenaamd niet altijd bio, dus de facto al direct uitgeschakeld voor ons assortiment) De ervaring van meerdere wijnkenners o.a. wijnjournalisten en wijnliefhebbers was niet onverdeeld gunstig. Te atypische, vergezocht, weinig toegankelijk voor een normale wijnliefhebber, alleen voor mensen die op zoek zijn naar het ongewone….

Wij vonden het zeer spijtig dat bij de propaganda rond deze proeverij nogal sterk de nadruk gelegd werd op "bio" terwijl er nauwelijks dergelijk gecertificeerde wijnen bij waren! Dat geeft dan een verkeerd imago mee van de echte bio wijnen.

Hoe dan ook, wij blijven open staan voor deze nieuwe wijncultuur, maar het blijft zoeken naar een naald in een hooiberg om er toegankelijke te vinden.

 

 

Antoon DE PAEPE

terug Terug