|
Wil u graag verwittigd worden
telkens er een volgende Nieuwsbrief komt, |
NIEUWSBRIEF n° 1 – 2003
Het
is wel even geleden dat we nog eens een nieuwsbrief uitbrachten. Mea culpa, mea
culpa, mea maxima culpa.
Niet dat we geen nieuws hebben, eigenlijk genoeg om meerdere nieuwsbrieven te
vullen. Ook aan nieuwe wijnen die we aan ons assortiment toevoegden, geen
gebrek. In 2002 waren dat er bijna 30 en in 2003 staan we nu alweer op 27
nieuwe wijnen.
Tijd, tijd, tijd … onze dag zou 48 uur moeten tellen om alles gedaan te krijgen… en dan nog.
Dikwijls
krijgen wij vragen over de biodynamische teelt. Daar hebben we heel wat info
over verzameld. Die eens bundelen bleek mij een goed idee. Daarvan vindt u
onderstaand het resultaat.
Veel leesgenot en beloofd, binnen zeer kort volgt er meer nieuws.
Antoon DE PAEPE
Als u nog niet op onze mailing list staat en u wil u graag verwittigd worden als er een volgende komt, stuur ons dan even een mailtje op biotiek@biotiek.be
|
DE BIODYNAMISCHE TEELT |
Biodynamische
landbouw wordt de laatste jaren overal opgehemeld. Ook in de wijnbouw blijkt
het een echte modetrend. In diverse wijntijdschriften die normaal niet zoveel
aandacht besteden aan de biologische teelt wordt met veel lof gesproken over de
biodynamische benadering, die wordt afgeschilderd als het neusje van de zalm.
Is
dit verantwoord? Is biodynamische teelt inderdaad zoveel beter dan de gewone
biologische teelt, zoveel beter dan de conventionele teelt? Tijd om dit even
van naderbij te bekijken.
De
oorsprong van de naam "biodynamisch"
Biodynamisch
komt van het Griekse BIOS = LEVEN en van DYNAMIS = ENERGIE. De kwalificatie
"Biodynamisch" betekent dus dat men werkt in overeenstemming met de
energie (zon, planeten, water, zuurstof) die het leven schept en onderhoudt.
Dit
principe wordt methodisch en als een wetenschap toegepast. Het is erop gericht
de gezondheid van grond, plant en eindproduct te bevorderen. Het gebruik van
originele "homeopathische" preparaten, ook genoemd attributen is
hierbij slechts één van de vele aspecten.
We
behandelen achtereenvolgens:
- De principes van de biodynamische
teelt
- De biodynamische preparaten
- Inleiding
- Waarom organische bemesting?
- Het gebruik van koehoorns
- De preparaten 500, 501, 502
- De preparaten 503, 504, 505, 506, 507
- Andere natuurlijke producten
- Gedynamiseerd water
- Het kosmisch
en het aardelement in de biodynamie
- Waarom wordt de biodynamische teelt
niet algemeen toegepast?
- De biodynamische teelt
en de bespuiting met chemische stoffen
- Is de biodynamische teelt
een nieuw en recent fenomeen.
- Besluit
Zowel
in de biologische als in de biodynamische teelt is elk gebruik van chemische
samengestelde stoffen verboden. Op dit gebied is er dus geen verschil. De
biodynamie is eerder een aanvulling, een sublimering.
Zoals
in de biologische teelt wordt grote nadruk gelegd op de goede grondbewerking,
op het bereiken van een evenwichtige grond. Echter, in de biologische teelt
wordt gewone compost gebruikt ; volgens de biodynamische telers is dit
onvoldoende. Door de bezoedeling van de natuur is de grond te zeer aangetast en
verzwakt, zodat een extra toets nodig is voor de regeneratie. Dit gebeurt met
de biodynamische preparaten.
Verder
is niet alleen de grond van belang voor een goede teelt, maar de totaliteit van
de atmosfeer speelt hierin een rol. De bioritmen hebben hun invloed op elke
vorm van leven. In de biodynamie hecht men hieraan een bijzonder belang.
De
biodynamie gaat dus uit van een totaalconcept van de wereld en van alle
leven, van een wisselwerking tussen grond en atmosfeer.
|
|
|
|
Jean Pierre FRICK, gereputeerd
biodynamisch wijnbouwer |
De rijpingskelder bij Jean Pierre
Frick |
2. De
biodynamische preparaten
Zonder
organische materie aan de basis is elke biodynamische teelt onmogelijk. Compost
en mest zijn de voornaamste bronnen voor de aanmaak van de organische basis
(humus).
Bij
de biodynamische teelt neemt men er echter geen genoegen mee deze bronnen
zomaar aan hun lot over te laten en ongecontroleerd te laten gisten. Immers,
bij gebrek aan een begeleid gistingsproces wordt een belangrijk verlies
aan nuttige mineralen en aan stikstof vastgesteld. Daartoe werd een
wetenschappelijk proces uitgedokterd. Het gistingsproces, op gang gebracht door
bacteriën kan beïnvloed worden door groeihormonen, enzymen en aftreksels van
sommige planten. Voortgaande op deze gegevens werden "biodynamische
preparaten" op punt gesteld. Het doel hiervan is de humus op
natuurlijke wijze dermate te begeleiden dat het maximum aan rendement eruit
gehaald wordt. De meeste van deze preparaten ondergaan een vrij langdurig
gistingsproces onder de grond, dikwijls omhuld met organen of in horens van
dieren. Dit procédé leidt tot een natuurlijke, uiterste concentratie van
bacteriën, groeihormonen en enzymen.
Merkwaardig
is, dat slechts minieme hoeveelheden van deze preparaten nodig zijn om de
compost te dynamiseren (één koffielepeltje is voldoende voor 5 kubieke meter
compost).
De
basisingrediënten zijn gekend (o.a. geconcentreerde koeienmest, ontlasting van
aardwormen, sommige medische kruiden en planten). Het juiste procédé van
bereiding werd op punt gesteld in gespecialiseerde laboratoria o.a. in
Zwitserland en de USA.
|
Uit analyses blijkt
dat deze preparaten spectaculaire concentraties bevatten van de meest
levensnoodzakelijke mineralen en oligo-elementen. Daardoor kunnen deze
preparaten ook toegepast worden in verdunningen van 1/10000 -ste tot 1/100000
-ste. |
Er
bestaan een tiental preparaten met verschillende eigenschappen naargelang het
beoogde doel.
Enkele
voorbeelden van planten, gebruikt in de biodynamische preparaten, zijn o.a.
bloesem van duizendblad, zuivere kamille, paardenbloem, paardenstaart, jonge
brandnetel en verpulverde eikenschors. Hieraan worden diverse silicium
samenstellingen (kwarts) toegevoegd.
Daarnaast
wordt ook rekening gehouden met de plaatselijke grondstructuur en de
omgevingsatmosfeer, zodat in de diverse wijnstreken dikwijls andere preparaten
gebruikt worden.
Sommige
preparaten worden gebruikt om de gisting van de compost te regulariseren, in
harmonie met het universum. Andere bij de aanplantingen, om de
wortelontwikkeling te bevorderen en later de groei van de wijnstok. Nog andere
om de fotosynthese en de chlorofylwerking te bevorderen. De bladstructuur van
de planten wordt hiermee immers beïnvloed o.a. met een verruiming van de
poriën. Hierdoor wordt het zonlicht en het vocht beter opgenomen en de
suikerproductie in de druif bevorderd.
Het
resultaat is een druif met een sterkere concentratie aan mineralen en oligo-elementen.
Naast een verbetert effect op de gezondheid, heeft dit ook een rechtstreekse
invloed op de aroma’s, op de structuur, het vet en de smaakconcentratie van de
wijn.
Dergelijke
eigenschappen komen perfect tot uiting bij de "Kristallisatiemethode".
Hierbij wordt een deeltje wijn gemengd met koperchloride en onder een glazen
plaat gelegd. Na 15 uren wordt een roset gevomd die er uitziet als een
kristalstructuur. Uit dit beeld worden dan de kwaliteiten en de structuur van
de wijn bepaald.
Goede
of slechte kwaliteit, vetheid, aciditeit, vegetale of animale tonen, densiteit,
grote of zwakke concentratie, mogelijkheid om te verouderen of eerder noodzaak
om snel gedronken te worden; fruitigheid, vitaliteit, gebrek aan souplesse en
noem maar op, al die items zijn perfect afleesbaar.
Opvallend
is ook dat de biologische en zeker de biodynamische wijnen altijd met lengtes
voorsprong qua kwaliteit uit deze tests komen, vergeleken met de conventionele
wijnen.
(In:
"La Quête du vin" van Pierre PAILLARD wordt deze methode
gedetailleerd onderzocht met heel veel foto’s.)
|
|
|
|
Kristallisatiebeeld van harmonische
en |
Kristallisatiebeeld van een zwakke,
vrij zurige, |
Uit
vergelijkende analyses van gronden die al dan niet behandeld werden met deze
preparaten, blijkt dat de verschillen reeds na korte tijd, gewoon verbluffend
waren. Het gevolg was dat niet alleen de kwaliteit van het eindproduct
spectaculair verbeterde, doch ook dat de productie verhoogde. Met dit laatste
is ook de economische haalbaarheid van de methode bewezen.
b)
Waarom organische bemesting?
In de
industriële teelt is bemesting met organische stoffen reeds tientallen jaren
verleden tijd. De chemische kunststoffen hebben deze vervangen, immers veel
gemakkelijker en direct resultaat op het rendement.
In de
biologische en biodynamische teelt blijft men zweren bij bemesting met echte
dierlijke meststoffen. Waarom?
Deze
meststoffen zorgen niet alleen voor de productiviteit, maar brengen ook
vitaliteit in de grond, o.a. door de aanbreng van azote. Deze stoffen vinden immers
hun oorsprong in levende organismen (dieren) en brengen hierdoor etherische
(astrale, atmosferische) bestanddelen in de grond. Dit is volledig conform de
biodynamische wetenschap, die alle leven op aarde beschouwt als deel uitmakend
van één geheel. Daarom is volgens Rudolf STEINER de compostage de techniek bij
uitstek om regulerend op te treden met alle op aarde aanwezige krachten en op
die manier elk verlies aan energie te vermijden. Om te beletten dat de
etherische krachten van de compost gedeeltelijk verloren gaan (verdampen) raadt
Rudolf STEINER aan een beetje kalk toe te voegen.
c)
Het gebruik van koehoorns in de biodynamische teelt.
Veel
van de (homeopathische) attributen die gebruikt worden in de biodynamische
teelt worden gemaakt in koehoorns.
Heeft dat zin? Tegenstanders van de biodynamische praktijken, of zeggen we
misschien beter verdedigers van de conventionele praktijken met overvloedig
gebruik van chemische hulpmiddelen, lachen dergelijke zaken weg. Deze praktijk
steunt nochtans op wetenschappelijke gronden. Voor de koe is de hoorn niet
zomaar een ornaat (zoals bij het hert bv.) maar een werktuig dat de externe en
interne stromen naar het verteringsstelsel voert. De hoornen zijn een
verlengstuk van de huid waar op geïntensifieerde manier alle indrukken uit de
omgeving naar het middelpunt van het lichaam gevoerd worden. De hoorn is dus
een essentieel orgaan van de koe, waarlangs alle astrale en etherische krachten
opgevangen worden.
d)
De homeopatische preparaten 500, 501, 502
Enkele
van deze preparaten dienen uitsluitend voor de voeding en dynamisering van de
grond en de plant, andere worden aangewend voor ziektevoorkoming, uitroeiing
van onkruid en parasieten.
Het
gebruik van deze laatste attributen wordt dikwijls gelinkt aan de invloeden van
de kosmos (zon, maan, planeten)
Eén
van de meest gebruikte attributen voor de dynamisering van de grond draagt het nummer
500 (zo genoemd door Rudolf STEINER, de andere attributen dragen nummer
501, 502 enz.)
Deze
stof wordt gemaakt in koehoorns die gevuld worden met koemest en dan de ganse
winter bewaard worden onder de grond. Bij het aanbreken van de lente worden ze
opgegraven. Daarna wordt de stof koel en in de donkerte bewaard, tot het
ogenblik aangebroken is voor de toepassing op de wijngaard. Uit analyse blijkt
dat de inhoud miljoenvoudig geconcentreerd is, zodat deze met water vermengd
kan verstoven worden over de wijngaard. Deze menging met water gebeurt echter
niet zomaar. Het poeder wordt in een ton putwater gegoten en dan wordt met een
speciale stok de inhoud in grote snelheid eerst rechts rondgedraaid, tot men de
bodem van de ton ziet en dan plots naar links. Zo creëert men orde gevolgd door
chaos. Dit moet gedurende een uur voortgezet worden. Op die manier wordt ook
het water nog eens extra gedynamiseerd. Daarop moet binnen het uur de inhoud
verstoven worden over de wijngaard, om geen dynamiek verloren te laten gaan.
Sommige wijnbouwers voeren deze werkwijze nog manueel uit, anderen hebben hiervoor
een gemechaniseerd elektrisch systeem.
Heeft
dit effect? Vraag het maar eens aan een wijnboer die de biodynamische teelt
toepast. Hij zal u tonen hoe gezond en fris de planten er uit zien. Bij ons
recent bezoek aan Italië konden we met eigen ogen vaststellen hoe mooi fris
groen de bladeren van de wingerds bij zo een wijnboer er uitzagen, dit ondanks
de enorme droogte deze zomer en bij een iets verder gelegen wijngaard van een
conventionele wijnbouwer hingen de bladeren er slap en roskleurig bij.
Het
attribuut nummer 501 wordt eveneens gemaakt in een koehoorn, die dan gevuld is met
fijnpoederig kwarts (silicium). Deze wordt echter onder de grond begraven
tijdens de zomer en opgegraven in de herfst. In tegenstelling met het nummer
500, wordt de 501 bewaard in het licht, tot de volgende lente. Op dat ogenblik
wordt dezelfde actie ondernomen (dynamiseren in water in een ton) om dan op de
wijngaard verstoven te worden.
Het
effect van nummer 501 werkt vooral op de structuur en de voedingswaarde van de
plant. Op de bladeren heeft dit een poriënvergrotend effect, waardoor deze
beter het zonlicht en de dauw kunnen opvangen.
Er
worden, zij het in mindere mate, nog andere preparaten gebruikt in de
biodynamie. Immers, er zijn nog andere belangrijke en noodzakelijke elementen
voor de gezondheid van de plant zoals o.a. potas, stikstof, fosfor en
oligo-elementen zoals ijzer, koper, boor, zwavel. Overigens de plant voedt zich
niet alleen met elementen die ze vindt in de grond, maar ook met elementen die
in uiterst kleine doses voorkomen in de lucht. Om hieraan tegemoet te komen
worden volgende attributen gemaakt.
Attribuut
502 wordt gemaakt met bloeiend duizendblad, dat deze maal in de blaas
van een hert gepropt wordt in het begin van de zomer, blijft dan de ganse zomer
blootgesteld aan de zon en wordt dan begraven gedurende de ganse winter.
Waarom
in de blaas van een hert? Dit dier vangt al de elementen en krachten uit de
atmosfeer op via zijn gewei en vandaar naar de blaas. Dit is dus een epicentrum
van vitaliteit. Duizendblad brengt vooral de magnetische krachten over van
"Venus" en regelt het proces van opname in de plant van het gehalte
aan potas door wisselwerking met zwavel.
e)
Preparaten 503, 504, 505, 506, 507
Kamille
is dan weer het element dat de grondstof levert voor attribuut 503 dat
zorgt voor een verhoging van het kalkgehalte, alweer via wisselwerking met
zwavel. Kamille is een medicinale plant, die vooral focust op de ingewanden.
Dit komt overeen met de invloeden van de planeet "Mercurius". Het
systeem bestaat hier in het opvullen van ingewanden van runderen met bloeiende
kamille en deze weer de ganse winter onder de grond te bewaren Dit attribuut
bewerkt een etherisch evenwicht in de klassieke dierlijke mest die op het land
verspreid wordt.
Netels
vormen de basis voor attribuut 504. Dit brengt een dosis ijzer in de
grond. Dit element wordt niet gemaakt via een dierlijk orgaan. Het volstaat een
armvol iets verwelkte netels onder de composthoop te mengen.
Schors
van eikenbomen wordt gebruikt voor attribuut 505 en speelt een rol bij
het verhogen van het gehalte aan kalk.
Paardenbloem,
attribuut 506, speelt een rol bij het verhogen van het gehalte aan
silicium.
Bij attribuut
507 is dan weer afkooksel van paardenstaart aan de orde. Ook deze plant is
rijk aan silicium en vormt daardoor een tegenpool tegen de krachten die de
planten ziek maken.
Waar
haalt de biowijnboer deze preparaten?
Sommigen
maken deze zelf, de meeste kopen ze bij specialisten. Zo worden er bv. in de
tuin van Maria THUN elk jaar duizenden koehoorns begraven.
f)
Andere natuurlijke producten
Tenslotte
zijn er nog een ganse rij andere natuurlijke producten die schadelijke
invloeden tegengaan en gebruikt worden in de biodynamische cultuur.
Noemen
we eerst enkele middelen tegen kwalijke onkruiden. De groei en
reproductie van deze onkruiden wordt voornamelijk in de hand gewerkt door de invloed
van de maanstand (vooral volle maan), gecombineerd met de stand van
"Mercurius" en "Venus".
Het
komt er dus op aan deze invloeden te onderdrukken.
Dit
kan door de zaden van deze onkruiden te verbranden in een houtvuur en de as te
verstrooien over de grond. Hierdoor wordt de kracht van het onkruid ondermijnd,
zodat ze op de lange duur verdwijnen. Dit proces kan wel tot 4 jaar duren.
Om de
levenskracht van parasieten zoals o.a. de veldmuis te ondermijnen
volstaat het er enkele te vangen, deze te verbranden in een houtvuur en de as
te verstrooien op het ogenblik dat schorpioen in de constellatie van Venus
staat.
Ongewervelde
dieren moeten dan weer op een andere manier aangepakt worden. Deze
hebben vooral de kracht van de zon nodig om zich te vermenigvuldigen. Vooral
als de zon in de constellatie van "Waterman" en "Kreeft"
staat zijn deze inferieure dieren bijzonder actief. Om dit te bestrijden
volstaat het er enkele te verbranden op het ogenblik dat de zon in de
constellatie van "Stier" staat, dwz diametraal tegenover de
constellatie "Schorpioen" en opnieuw de as te verstrooien. Na 4 jaar
zullen de wormen onmogelijk nog kunnen leven in de behandelde grond.
Wij
hadden het hierboven over de dynamisering van water in een ton. Fabeltjes? Lees
maar verder. Wij trachten het zo eenvoudig mogelijk uit te leggen zonder
gebruik van al te technische termen.
De
behandeling van het water door creatie van orde en chaos (zie hierboven)
verplicht de moleculen in het water lange en complexe structuren te
ontwikkelen. De ionisatie van positieve en negatieve spanning veranderd
hierdoor volledig, dit ten gevolge van de interplanetaire krachtvelden.
Door
het activeren van chaos worden kolken en spiralen gevormd die elektrische
spanning opleveren. In het centrum van de kolken heeft men spanningen gemeten
van bij de 10.000 volt. Van energie gesproken, gewoon cadeau van de kosmos.
|
|
|
|
De dynamiseur van Jean Pierre Frick |
Vorming van de kolk in de
spiraalkegel |
3. Het kosmisch
- en het aardelement in de biodynamie
De
kosmische voorwaarden, nodig voor het bestaan zelf van een plant, zijn warmte
en zonnelicht.
Deze
stelling werd reeds geponeerd door LIEBIG. Deze benaderde echter alleen het
materialistisch aspect. Rudolf STEINER, die meer spiritualistisch geïnspireerd was,
plaatste dit in het geheel van de kosmos.
De latere ontwikkeling van de kennis over de biologische werking van de zon
heeft deze principes bevestigd !
Aan
dit element wordt in de biodynamische wijnteelt zeer veel aandacht besteed. Dit
is ook het belangrijkste onderscheid met de gewone biologische teelt.
De
energie, licht en warmte, komt van zon en maan. Deze kosmische energie wordt
door fotosynthese dwz. de transformatie van organische materie in de cel
van de plant, omgezet in "chemische energie".
Dr.M.W.R.
WILLIAMS, lid van de "Academie voor Wetenschappen" van de vroegere
Sovjet Unie, schreef in 1952 :
" De vier essentiële elementen zijn: licht en warmte, dit zijn de kosmische
elementen, die een directe invloed uitoefenen op de planten ; anderzijds
water en voedingselementen, dit zijn de aardelementen, die alleen als
tussenschakel fungeren. "
De
taak van de landbouwer bestaat erin deze energie te benutten om planten en
vruchten te produceren die geschikt zijn voor menselijke consumptie.
De
biodynamische methode speelde op diverse manieren in op dit axioma. Een
voorbeeld hiervan was de kennis van de oligo-elementen. Reeds in 1924 wees
Rudolf STEINER op het belang hiervan voor de ontwikkeling van de planten.
Een
belangrijke vraag was, of deze minuscule maar noodzakelijke hoeveelheden
materie opgenomen werden via de grond of via de atmosfeer
(langs de bladeren). Door spectrale analyse, werd ontdekt dat quasi alle
oligo-elementen aanwezig zijn in de atmosfeer.
Verder
wetenschappelijk onderzoek wees uit dat de bladeren veel gemakkelijker deze
elementen opnemen dan de wortels. Bespuiting was dus beter dan verwerking ervan
in de meststoffen.
De
wijntelers gaan veel te veel uit van het effect van de bodem op de plant,
terwijl juist de fotosynthese die inwerkt op de bladeren in grote mate
verantwoordelijk is voor de plantenmaterie.
Een
voorbeeld hiervan is het gebruik van kwartspoeder die het zonlicht concentreert
op het blad. In combinatie met valeriaan beschermt dit het blad tegen koude en
zorgt ervoor dat de plantensappen beter circuleren. Bovendien wordt het
optreden van schimmels hierdoor sterk beperkt, zodat schimmeldodende middelen
quasi niet nodig zijn bij deze teelt ( Pierre FRICK, een bekend biodynamisch
wijnbouwer in de Elzas, hoorde zich jaren geleden voor gek verklaren, omdat hij
geen schimmelwerende producten gebruikte... de praktijk gaf hem echter gelijk !
). Een biodynamische wijnboer uit Bourgogne (Dominique DERAIN) gebruikt een
geconcentreerd siliciumpreparaat voor de bestrijding van de rode spin. De
bladeren aan zijn wijnstokken zijn een voorbeeld van schoonheid en gezondheid
tot in de herfst. Een gunstige hernieuwing van de bladgroei in de lente is
hiermee tevens voorbereid.
Een
juiste toepassing van de biodynamische wetenschap is uiterst belangrijk. Vb. de
aanwezigheid of afwezigheid van 1 deel zink op 100 miljoen delen totale
materie, bepaalt of een fruitboom gezonde vruchten of ongezonde zal
voortbrengen.
De
wetenschap dat de biodynamische preparaten die op de planten verstoven worden,
zelf reeds ten overvloede alle oligo-elementen bevatten is in deze
optiek veelzeggend.
Een
totaal andere factor die in de biodynamische methode een cruciale rol speelt is
de kennis van de invloeden van de variaties in de kosmische elementen,
volgens de seizoenen en zelfs in de loop van één dag.
Deze variaties zijn een gevolg van de wisselende stand van de aarde in de
kosmos.
Rudolf
STEINER wees reeds op de verschillende invloed van het licht van de ochtend en
de avond (beide gunstig) en deze van de namiddagen en het midden van de nacht
(beide remmend).
Deze
factoren zijn regulerend voor het metabolisme van de plant, de groei, de
vormgeving enz. waarbij de activiteit of non-activiteit van het plantensap in
de wortels en/of de plant zelf, bepalend is.
In de
biodynamische methode wordt hiermee rekening gehouden door het afstemmen van de
diverse werkzaamheden op de levenscycli bepaald door zon, maan en planeten.
Hiervoor worden diverse hemelkaarten gebruikt, waarvan de bekendste deze van
Maria THUN.
|
|
|
De dierenriem van Maria Thun, die gebruikt wordt door de biodynamische wijntelers |
Alle
leven op aarde, volgt het ritme van de cycli van zon en maan.
De
zon legt aan de aarde twee ademhalingsfasen op :
- dagelijkse cyclus (ongeveer dag en nacht)
. uitademing van grond en plant (van 3u tot 12u)
. inademing van grond en plant (van 15u tot 24 u)
. de tussenliggende tijd is een periode van overgang
- jaarlijkse cyclus (ongeveer de seizoenen)
. uitademing van grond en plant (van winterwende tot zomerwende)
. inademing van grond en plant (van zomerwende tot winterwende)
De
tweede invloed komt van de maan en de planeten
De
opgaande en neergaande maan heeft een magnetische invloed op alle leven. De
stand van enkele planeten tegenover de maan versterken deze invloeden. Deze
planeten zijn : ram, leeuw, boogschutter ( drie vuurtekens).
De
maan stijgt geleidelijk in de hemel gedurende 14 dagen, vertrekkend van het
sterrenbeeld Boogschutter om te belanden bij het sterrenbeeld Tweelingen, om de
volgende 14 dagen terug te dalen naar het beginpunt. Daartussen heeft men de
diverse kwartieren en de volle maan.
Deze
verschillende invloeden bepalen voor de biodynamische wijnbouwer de diverse uit
te voeren activiteiten:
- fase van uitademing = opstijgen van de levenssappen in
de plant en dus aangewezen voor alle bovengrondse werkzaamheden, zoals
snoeien en opbinden van de ranken, wieden en lichte grondbewerking
- fase van inademing = vitalisatie van de grond en dus
geschikt voor alle werken aan en om de wortels en voor diepere
grondbewerking, diep spitten, ploegen, eggen en voor aanplanten van nieuwe
wijnranken
De
biodynamische wijnbouwer raadpleegt ook de hemelkaart om het ogenblik van de
oogst te bepalen. De kunst bestaat erin om het tijdstip van de optimale
rijpheid van de druiven te laten samenvallen met de meest geschikte stand van
de maan.
Zelfs
het overhevelen van vat naar vat staat in dit teken. Best gebeurt dit in een
periode "vrucht"( d.i. een bepaalde positie van de maan t.o.v. de
planeten)
Nog
een bijzonder karakteristiek van deze cultuur is de zorgzame en selectieve toepassing
van de begroeiing van de grond met goed wortelende planten, bloemen en kruiden.
Deze beplanting mag niet eenzijdig zijn, maar integendeel zeer gevarieerd. Het
doel is het biologische leven in de grond nog extra te activeren.
Daarom
worden ze soms zelfs gezaaid tussen de druivenstokken.
Enkele
vb. : één- en meerjarige peulgewassen, kruisbloemigen, graan- en grasachtige
evenals kruidige planten zoals zonnebloem, komijn, malve of kaasjeskruid,
weidekruiden enz.
Om
concurrentie met de wijnstok te vermijden worden deze planten en kruiden
tijdens de groeiperiode kort gemaaid, tussen de rijen mechanisch, rond de
wijnranken met de zeis.
Deze
techniek wordt niet overal toegepast en meer in de noordelijke dan in de
zuidelijke wijnstreken.
|
|
|
Spontaan gegroeide peulvruchten
tussen de wijnranken, |
4.Waarom wordt
de biodynamische methode niet algemeen toegepast?
Gezien
het fundamenteel belang van deze methode (en trouwens van elke biologische
teelt) door de wetenschap algemeen aanvaard wordt, zou het ook logisch zijn dat
iedereen deze toepast.
De
eerste hindernis is het doorbreken van ingeburgerde gewoontes en gebruiken. Het
is veel gemakkelijker hieraan niets te veranderen. Niets is veiliger dan zich
verder te vertrouwen op de risicoloze, zgn. alleenzaligmakende methode met
chemische hulpmiddelen die voor alles een oplossing bieden.
De
macht van de multinationale chemische trusts met hun gigantisch
marketingapparaat, mag hierbij ook niet onderschat worden.
Vervolgens
denken de meeste wijnbouwers liever niet op lange termijn, doch eerder in
termen van onmiddellijke en hoge opbrengst.
Ook
al weet men dat in de biodynamische teelt eigenlijk weinig moeilijkheden met
ziektes voorkomen, ook al beseft de doorsnee wijnboer dat deze producten het
maximum aan proteïnen en vitaminen bevatten, het zal hem een zorg wezen.
Hoeveel verbruikers weten dat?
Alleen
die verbruikers die belang hechten aan de inherente kwaliteit van voedsel en
drank, vinden in de biodynamisch en grotendeels ook in de biologisch geteelde
producten hun wensen terug. Hun wil om de gezondheid boven alles te stellen,
laat geen ruimte voor toegevingen en halve oplossingen.
|
|
|
Ritmische afvloeiing van de wijn in bekkens voor het dynamiseren van de wijn. |
5. De
biodynamische teelt en de bespuitingen met chemische middelen.
Het
zou een grove fout zijn te beweren dat bij deze teelt de schadelijke insecten
totaal vernietigd worden.
De
belangrijke vraag is echter niet " zijn er aanwezig ? " maar
"hoeveel zijn er aanwezig ? " Het enige doel is de
vermenigvuldiging te beletten waardoor ernstige schade zou opgelopen worden.
Bij
ons recent bezoek bij een biodynamisch wijnbouwer in Italië bleek dat zijn
wijngaard aangetast was door de beruchte ziekte "La flavescence
dorée" (zie hierover meer in ons Besluit). Op mijn
vraag wat hij daaraan deed was het laconisch antwoord " Niets". Hier
en daar, op een wijngaard van een 15-tal Ha merkte ik lege plekken, de rest was
kerngezond.
De enkele struiken die aangetast waren (totaal verdord en levenloos) werden
gewoon verwijderd.
Bij de wijnbouwers in de conventionele teelt worden direct de grote kanonnen
bovengehaald en worden de meest giftige producten gespoten.
Wat een wereld van verschil!!!
Zowat
veertig jaar effectieve ervaring in de biodynamische teelt heeft geleerd dat de
schadelijke insecten zich NOOIT dermate vermenigvuldigen dat betekenisvolle
schade werd opgelopen. Het probleem van de insecten is gewoon een kwestie van biologisch
evenwicht.
Bespuitingen
met chemische giften hebben het probleem nog nooit opgelost. Integendeel, met
deze middelen komt men alleen maar in een vicieuze cirkel terecht.
6. Is de
biodynamische teelt een nieuw en recent fenomeen ?
Integendeel,
de grondslagen hiervoor werden reeds gelegd in 1922 door Dr. Rudolf STEINER.
Reeds toen stelde zich het probleem van een algemene degeneratie van de
planten, van de achteruitgang van de kwaliteit van de oogst en van de
vermindering van de voedingswaarde van de producten.
Rudolf
STEINER poneerde toen dat de plant niet uit zichzelf ziek wordt, want die is
gezond van nature uit. Het probleem zat gewoon in de omgeving en vooral in de
samenstelling van de grond. Alles was gewoon terug te brengen tot het zo noodzakelijke
evenwicht in de grond. Voortgaande op zeer precieze indicaties van Rudolf
STEINER werden in 1923 door enkele wetenschappers (waaronder Dr. E. PFEIFFER),
de eerste experimenten gedaan met preparaten, waaruit het eerste preparaat nr
.500 tot stand kwam (heden nog steeds in gebruik). Daarna werden systematisch
andere preparaten ontwikkeld (nrs. 501, 502 … tot 507)
Meer
en meer groeide het besef dat bemesten op zichzelf onvoldoende was, laat staan
overbemesting, een fout die toen al gemaakt werd. Dit had in vele gevallen tot
resultaat dat de inherente voedingswaarde van de plant afnam en de plant
verzwakte, zelfs ziek werd.
Identiek
dezelfde problemen stellen zich de laatste jaren, als gevolg van de
overbemesting en het overvloedig gebruik van kunstmeststoffen. Er is niets
nieuws onder de zon.
De
ideeën van Rudolf STEINER werden in de daaropvolgende jaren verder uitgewerkt
door een groep van een 60-tal wetenschappers waaronder biologen, natuurkundigen
enz. echter in directe samenwerking met een uitgelezen schaar van land- en
tuinbouwers. Het was ook deze groep die dit systeem de naam gaf van
"biodynamische methode".
Het
hele opzet groeide geleidelijk uit tot een beweging verspreid over alle delen
van de wereld.
De huidige biodynamische methode is dus de resultante van zowat 70 jaar
experimenteren, wetenschappelijke studie, van labowerk en directe follow-up in
de praktijk en op het veld.
Het
keurmerk DEMETER wordt toegekend aan de producten voortkomend uit de
biodynamische teelt en dit over de hele wereld. Er worden zeer regelmatig
controles uitgeoefend door het "Syndicaat voor de biodynamisch teelt"
op de strikte naleving van het lastenboek.
Het
biodynamisch lastenboek is extreem zwaar. Het aantal biodynamische wijnbouwers
is dan ook zeer beperkt. Dit zijn de echte "cracks" van de wijnbouw !
Met
de biodynamische teelt worden verfijnde wijnen gemaakt.
De
vraag is natuurlijk: proeft men het verschil?
Uiteraard
proeft deze wijn niet anders dan normale wijn van goede kwaliteit, anders zou
het immers geen wijn zijn. Een goede proever zal wel de uiterste finesse
opmerken die men niet in andere wijn ontdekt. Deze wijnen zijn steeds van de
betere kwaliteit.
De combinatie van de elementen: evenwichtige grond, energie, licht en warmte
via de fotosynthese en tenslotte de kosmische invloeden geeft aan deze wijn een
extra dimensie.
Het
zal nu ook wel duidelijk zijn dat het belang, door de biodynamische methode
gehecht aan de kosmos, niet meer kan gedoodverfd worden als
"bijgeloof" en "folklore". De ontwikkeling van de
wetenschap heeft deze opvatting volledig achterhaald en het belang ervan
onderstreept.
In het tijdschrift "SCIENCE ET VIE" wordt dit zonder enige schroom
door toonaangevende wetenschappers als zeer waardevol erkend..
Wie
kan trouwens heden nog het belang van het bioritme ontkennen? Dit geldt toch
voor alle leven op aarde!
Hetzelfde kan gezegd worden van de cruciale rol van een evenwichtige opbouw van
de grond. De biodynamische en de biologische methode gaan hier hand in hand.
De
degeneratie van de planten is een rechtstreeks gevolg van de vernietiging van
dit biologisch evenwicht en leidt onafwendbaar tot ondermijning en ziektes in
de planten en tot ongezonde vruchten.
De biodynamische aanpak is zowat de antipode van de industriële aanpak
in de conventionele wijnbouw. Biodynamie is een kunst, geen aaneenschakeling
van technische procedures. In deze cultuur staat de mens centraal. Hij voelt op
het juiste moment aan welke beslissing moet genomen worden. Hij maakt geen dood
object aan de lopende band maar een vitaal levend product vanuit een optimaal
gedynamiseerde en levende grond.
De
natuur zelf elimineert hetgeen onvoldoende levenskracht heeft. De praktijk
bewijst dit fenomeen. Enorme schade wordt jaar na jaar vastgesteld aan planten
en vruchten. De strijd tegen deze ziektes kost miljarden aan gebruik van
pesticiden.
Meer
en meer begint men er zich rekenschap van te geven dat dit een zinloze strijd
is. Deze giftige pesticiden lossen het probleem van de schadelijke insecten
niet op, wel integendeel. Ondanks het feit dat steeds sterkere giften gebruikt
worden moet men vaststellen dat telkens nieuwe generaties van meer resistente
insecten verschijnen. Een flagrant voorbeeld is de verwoestende ziekte die
sedert een paar jaar Frankrijk teistert, de "Flavescence dorée"
Nicolas
JOLY, wijnbouwer van CLOS DE LA COULEE DU SERANT en één van de bekendste
voorvechters van de biodynamische teelt waarschuwde nog onlangs " Jamais
on a été aussi près de maladies aussi graves que le phylloxera " (
"nooit stond men zo dicht bij ziektes als de phylloxera " - d.i. een
ziekte die omstreeks 1890 zowat 75% van de Europese wijngaarden
vernietigde).
Het zo subtiele leven van de planten wordt immers fundamenteel bedreigd door de
ongebreidelde bespuitingen met chemische giftstoffen. Dit is gewoon vragen om
onherstelbare problemen.
Meerdere
gezaghebbende personen en instituten met wereldfaam verheffen de stem om aan te
dringen op een radicale ommekeer in de mentaliteit.
De industrie is zich hiervan goed bewust. Zij zoeken de oplossing nu in
genetisch gemanipuleerde planten, die minder pesticiden nodig hebben en binden
de verbouwer zo op een andere manier aan zich. Dat niemand ook maar enig idee
heeft van de gevaren op lange termijn van deze OGM’s lappen zij aan hun zolen.
Als het maar veel geld opbrengt op korte termijn, dat is de enige
bekommernis.
De gekke koeien ziekte (die nog altijd niet uitgeroeid is) kwam schijnbaar ook
plots uit de lucht gevallen. Nochtans had Rudolf STEINER reeds in de twintiger
jaren hiervoor gewaarschuwd en letterlijk van A tot Z de symptomen en de
oorzaken beschreven.
De
enige oplossing om een catastrofe te vermijden is een volledig halt toeroepen
aan de misbruiken van de chemische industrie, aan de multinationals die de
wijndomeinen opkopen en industrialiseren uit louter winstbejag.
Niets meer of minder dan de gezondheid en de toekomst is de inzet.
Ooit
hoorde ik een biodynamische wijnbouwer zeggen;
" La terre, ce ne sont pas nos parents qui nous l’ont donnée, mais
nos enfants qui nous l’ ont prêtée »
Antoon
DE PAEPE
De
basisprincipes op een rijtje.
1. Herstel van de
organische materie in de grond, onder de vorm van verbeterde humus.
2. Scheppen van
een evenwicht in de verscheidene functies van de grond. De grond wordt niet
alleen beschouwd als een menging van minerale en organische bestanddelen, maar
als een totaal levend systeem.
3. De
"biodynamische" cultuur onderscheidt zich van de louter
"organische landbouw". Voor deze laatste is elke organische stof een
compost, die dient als bemesting. In de biodynamiek daarentegen wordt deze
basiscompost omgevormd mits het gebruik van "preparaten (attributen)"
of "compostversnellers".
4. Het leven
omvat nog andere elementen dan alleen maar organische en anorganische
moleculen. Leven en gezondheid hangen af van de interactie tussen materie en
energie. Deze laatste wordt aangebracht door licht en warmte. Deze energie
wordt door de plant door fotosynthese omgezet in "chemische" energie.
5. Voornoemde
interactie moet op evenwichtige manier verlopen. Dit kan alleen als de
grond zelf gezond is dwz. evenwichtig samengesteld, ten einde aan de plant de
noodzakelijke voedingsstoffen en energie door te geven.
6. Indien men
alleen oog heeft voor de minerale aanwezigheid in de grond (o.a. stikstof,
fosfaat, potassium enz.), ontkent men de belangrijke rol van de "biokatalysatoren"
dwz. de oligo-elementen, enzymen, groeihormonen en andere energiereaktoren.
7. De huidige
omgeving is alles behalve bevorderend voor een gezonde evenwichtige teeltgrond.
Luchtbezoedeling, zure regen, uitlaatgassen en dergelijke remmen de gezonde
groei van de planten. Ontbossing en uitputting van de gronden door bemesting
met kunstmeststoffen, zorgen voor erosie en storen de normale bewatering
van de grond.
8. De grond is
niet alleen een chemisch, organisch of mineraal systeem, maar heeft ook een fysische
structuur. Om de vruchtbaarheid te behouden moet de grondstructuur optimaal
blijven dwz. korrelig en kneedbaar, luchtig en diep. Verkeerde bewerking van de
grond kan onherstelbare schade berokkenen.
Voornoemde
gegevens werden geput uit de werken van Rudolf STEINER, uit een artikel van
Dominique MASSENOT, ingenieur réseau BRDA verschenen in : "Vini Vitis
Bio" mei 2003, Libourne, France
Verder
uit de Website: www.bio-dynamie.org
en
uit volgende BIBLIOGRAFIE
·
BIHAUT Sylvain
Dr. méd., Le vin authentique (Editions Sang de la terre, Paris, France)
·
BIODYNAMIS, La
revue du jardinage et de l’ alimentation Bio-Dynamique, Les Rythmes
·
DEVILLE Michel
et Frederic, Les oligo-éléments, catalysateurs de notre santé (Editions Centre
de recherche et d’application sur les Oligo-éléments, Arzien, France)
·
DURBEC Regine,
L'Esprit du vin, Santé et thérapie par le vin biologique ( Editions
Jouvance,Grand- Lancy , Suisse )
·
HESPER Rob en Corry ZAAGSMA, Kosmos Agenda, (gebaseerd op kalender
Maria THUN en Matthias THUN), Uitgave Hesperia, Postbus 27131, 3003 LC
Rotterdam
·
JOLLY Nicolas, Le vin du ciel à la terre, La viticulture en
biodynamie (Editions Sang de la Terre, Paris)
·
LEGLISE Max,
Les méthodes biologiques appliquées à la vinification et à l'oenologie -
Vinifications et fermentations ( Editions Le Courrier du Livre, Paris, France
1994)
·
LEGLISE Max,
Les méthodes biologiques appliquées à la vinification et à l'oenologie -
Conservation, Traitements, Embouteillage, Champagnisation artisanale (Editions
Le Courrier du Livre, Paris, France 1995)
·
PAILLARD
Pierre, La Quête du vin ( Editions du Club du vin authentique, Herouville
-Saint Clair, France 1996 )
·
PFEIFFER E. -
KOEPF H. , Biodynamie et Compostage ( Editions Le Courrier du Livre, Paris,
France )
Download deze tekst als
word-document
